Na ile optymistyczne dane dotyczące polskiej gospodarki odzwierciedlają jej rzeczywistą kondycję? Oto jest pytanie. Pytanie, na które w nowym roku prawdopodobnie poznamy odpowiedź. Bo o ile nie ma powodów do paniki, to na horyzoncie rysuje się kilka czynników groźnych dla naszego rynku. Przed nami test długofalowej odporności gospodarki. Bowiem o ile prognozy wzrostu PKB pozwalają na zachowanie względnego optymizmu, to sen z powiek przedsiębiorcom spędzają problemy strukturalne, których nie da się już przykryć konsumpcją, transferami socjalnymi ani doraźną polityką fiskalną. Poniżej subiektywny ranking trzech obszarów, które w 2026 r. będą miały kluczowe znaczenie dla tempa rozwoju i konkurencyjności Polski.

Z inwestycjami niezmiennie słabo

Pierwszym i w mojej ocenie kluczowym wyzwaniem pozostaje niska stopa inwestycji. Polska od lat inwestuje wyraźnie mniej – w relacji do PKB – niż wynosi średnia Unii Europejskiej. Dotyczy to zwłaszcza inwestycji prywatnych, które są niezbędne do wzrostu produktywności, automatyzacji i innowacyjności. Bez ich odbudowy wzrost gospodarczy coraz bardziej opiera się na konsumpcji i środkach publicznych, co czyni go mniej trwałym i bardziej podatnym na wstrząsy zewnętrzne. To również efekt polityki ostatnich wielu lat, gdy umacniano pozycję spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa jako filarów naszego rynku. Grant Thornton w swoim raporcie „Inwestycje w Polsce w 2026 roku i w latach kolejnych” wprost wskazuje, że bez przełamania inwestycyjnej stagnacji Polska może utknąć w pułapce średniego dochodu, z ograniczonym potencjałem dalszego doganiania Zachodu.

Rosną stałe wydatki. Deficyt również

Drugim istotnym problemem są napięte finanse publiczne i wysoki deficyt. Prognozy Komisji Europejskiej pokazują, że w bieżącym roku Polska pozostanie krajem o relatywnie wysokim deficycie sektora finansów publicznych i rosnącym długu w relacji do PKB. Problemem nie jest jednorazowy wyskok wydatków, lecz trwałe zwiększenie tzw. wydatków sztywnych, które ograniczają zdolność państwa do reagowania na przyszłe kryzysy.

W praktyce oznacza to mniejszą przestrzeń dla inwestycji infrastrukturalnych, obronnych czy prorozwojowych oraz większą wrażliwość na pogorszenie koniunktury międzynarodowej. A że kolejny rok będzie rokiem wyborów parlamentarnych, więc obecna koalicja nie odważy się na cięcia wydatków, zaś opozycja będzie obiecywała kolejne złote góry z pustego budżetu.

Katastrofy nie będzie, ale…

Kolejnym wyzwaniem jest splot geopolityki, energii i kosztów transformacji klimatycznej. Polska gospodarka w najbliższym roku nadal będzie funkcjonować w warunkach wojny za wschodnią granicą, niestabilnych relacji handlowych i wysokich kosztów dostosowania do polityki klimatycznej UE. Eksperci podkreślają, że niepewność regulacyjna oraz zmienność cen energii pozostają jednym z głównych czynników hamujących decyzje inwestycyjne przedsiębiorstw. Bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność przemysłu staną się jednymi z najostrzejszych sporów gospodarczych nadchodzących lat.

To jak w końcu jest: możemy spać spokojnie czy musimy przygotować się na katastrofę? 2026 rok nie będzie rokiem katastrofy, ale może być rokiem utraconych szans. I stanie się tak, jeśli nie dojdzie do przełomu w inwestycjach, konsolidacji finansów publicznych i do stabilizacji warunków prowadzenia biznesu. To moment, w którym zdecyduje się, czy polska gospodarka wróci na ścieżkę rozwoju opartego na produktywności, czy pozostanie zależna od krótkoterminowej stabilizacji. Ten drugi wariant pogłębi nieufność inwestorów i w oczywisty sposób nie sprzyja konkurencyjności. Szkoda by było roztrwonić sukces, zbudowany w ostatnich 35 latach…

Źródło: Salon24.pl, blog Krzysztofa Przybyła, prezesa Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego